Ha Teun en Melissa, Vanwege tentamens ben ik op dit moment erg druk, dus ik zal later op onderzoek uit gaan. Op de TU wordt er een vak gegeven over glas, hier kan ik wat informatie voor jullie achterhalen. Ik kan echter niets garanderen. Jullie horen spoedig van mij. Groet, Noor

Beste Lars en Jim, omdat jullie graag verschillende bioplastics willen vergelijken met normale zou ik aanraden om bioplastic te kopen. Hier een paar sites: Op de site van holland bioplastic staat een lijst met alle bedrijven die bioplastic maken. Je kunt los bedrijven proberen te contacteren. Bij biohart kun je bioplastic via hun site verstellen. Dit zijn voedsel verpakkingen die je makkelijk kunt vergelijken met de normale variant ervan. Op deze site kun je bestek van bioplastic bestellen. Aan de hand hiervan kun je gaan kijken waar je het mee wil vergelijken en op welke aspecten. Mvg, Sanne

Beste Guus, het is helaas niet mogelijk om mee te lopen bij de TU Delft. Mvg, Sanne

Beste Andreas en Heinrich, even checken of ik jullie proef goed begrepen heb. Het doel van jullie proef is het maken van propylethanoaat, een ester met peren-geur. Wat willen jullie hiermee gaan doen? Jullie hebben van glycerine glycerol gemaakt en hiervan willen jullie weer propanol maken. Om dat te laten reageren met ethaanzuur tot propylethanoaat. Wat is de toegevoegde waarden van het zelf maken van propanol voor een PWS over esters? Dit moet je ook kunnen uitleggen in je PWS, waarom je dit proefje hebt gekozen. De deelvraag die jullie op het eind vertellen is een beetje vaag. Jullie moeten dingen goed formuleren. De bedoeling van een PWS is om het leesbaar te maken voor iemand die er niets vanaf weet. Voor mij is het ook een beetje puzzelen wat jullie precies bedoelen. Daarom dat ik veel vragen stel. Mvg, Sanne

Hoi Igor en Thijmen, Ik heb contact opgenomen met de afdeling van Technische Natuurwetenschappen die zich bezighoudt met grafeen. Srijit Goswami wil jullie graag helpen met het maken van grafeen en een mogelijk experiment. Jullie kunnen contact met hem opnemen via s[dot]Goswami[at]tudelft[dot]nl. Let er wel op dat hij alleen Engels spreekt. Als jullie problemen ondervinden in het contact of nog andere vragen hebben, laat het mij weten! Groeten, Matthijs

Hoi M&M, Hebben jullie al naar het stappenplan op de website gekeken? Dit kan jullie helpen met het vinden van een leuk onderwerp en het opstellen van je onderzoeksvraag. Het belangrijkste is dat je goed nadenk over waar je eigen interesses liggen en welk verschijnsel je graag zou willen onderzoeken. Bij lijm gaat het al snel over de eigenschappen van de lijm (kracht om het uit elkaar te trekken, hitte bestendig, schuifkrachten etc...), maar je kunt dit toepassen op ontzettend veel verschillende situaties. Uit jullie bericht blijkt dat jullie eerst naar natuurlijke lijm hebben gekeken. Als dat jullie interesseert kun je kijken naar dieren of planten die natuurlijke lijm produceren. Hars bijvoorbeeld. Ik hoop dat jullie iets aan deze suggesties hebben. Groeten, Matthijs

Hoi Anne, Om te kijken of het mogelijk is om milieuvriendelijk vuurwerk te maken zul je eerst moeten kijken wat de schadelijke stoffen precies zijn, en, nog belangrijker, wat de functie van deze stoffen precies is. Hiervoor is dus een beetje literatuuronderzoek nodig. Als je dit eenmaal weet kun je gaan zoeken naar vervangende stoffen, die milieuvriendelijker zijn. Je kunt misschien hier beginnen met zoeken. Het doen van een proefje hangt af van wat je precies met het proefje wil testen. Het is belangrijk om een goed plan te maken met wat je wilt testen, wat je verwacht dat het resultaat is, en wanneer je tevreden bent met je test. Omdat proefjes met vuurwerk vrij gevaarlijk kunnen zijn moeten jullie HEEL GOED NADENKEN over de veiligheid. Ik zou ook altijd de proef onder begeleiding van een docent doen en goed met de docent overleggen. Groeten, Matthijs

Beste Charlie en Lieve, Als jullie moeite hebben met het bedenken van een proef kun je de volgende stappen volgen. Eerst zorg je dat je de hoofdvraag goed hebt geformuleerd. Daarna ga je bedenken wat je precies over het onderwerp wil weten. Je kunt ook bij Google 'bioplastics' invullen en dan bij het tabblad nieuws kijken. Hier kun je ook ideeën opdoen voor een proefje. Als jullie de hoofdvraag en aspecten van bioplastics die jullie willen leren naar mij sturen, dan kan ik jullie helpen met het bedenken en mogelijk uitvoeren van een proef. Mvg, Sanne

Beste scholier, Zou je eerst kunnen vertellen wat je hoofdvraag is en wat je precies wil leren over zonnebrand. Met deze gegevens kun je dan een gepast proefje bedenken. Daarna kan ik helpen met het bedenken en mogelijk uitvoeren van een proef. Mvg, Sanne

Hoi Inge(?) Uit je verhaal haal ik eigenlijk twee aspecten. Aan de ene kant wil je onderzoeken of de spuitbussen duurzamer zijn, en aan de andere kant wil je vergelijken of de werking/effectiviteit hetzelfde is als de grote versies. Klopt dit? Voor beide aspecten is het belangrijk om m.b.v. deelvragen duidelijk vast te leggen op elke vlakken je de twee wilt vergelijken EN hoe je dat wil gaan aanpakken. Kortom een goed onderzoeks/test plan. De experimenten die je zelf noemt zijn goed, maar hebben nog wat verdere uitwerking nodig. Wat betreft je vraag over suggesties voor andere experimenten: waar ik aan denk als ik kleine spuitbussen zie, is dat ze veel sneller op gaan omdat mensen stiekem net zoveel gebruiken als in de grotere. Dat zou het duurzame effect natuurlijk tegengaan, omdat je dan meer spuitbussen moet kopen. Misschien kun je testen of ze inderdaad net zo lang mee gaan als de grotere versies. Groeten, Matthijs

De vraag is hier beantwoord. Mvg, Sanne

Beste scholier, in nagellak zit altijd een oplosmiddel die ervoor zorgt dat de nagellak vloeibaar en smeerbaar is. Nagellak doorgt op omdat dit oplosmiddel verdampt en er alleen vaste stof achter. Daarom droogt een potje nagellak ook uit als je het potje open laat. Op nakellak zit meestal een etiket wat is dubbelgevouwen. Als je deze opent kun je ingrediënten zien. Chromatografie heeft niet echt veel toevoeging en is veel moeilijker, dus daar kan ik je hellaas niet bij helpen. Ik hoop dat dit je vraag heeft beantwoord. Mvg, Sanne

Beste Nina, Jullie opzet voor het PWS ziet er goed uit. Een suggestie voor een eerste deelvraag: Wat is verslaving? Het is belangrijk om dat te defineren en criteria te zetten voor een verslaving of verslavend middel. Niet elk verslaving is namelijk hetzelfde, maar als het aan een paar punten voldoet kun je het rekenen als verslavend. De rest van jullie deelvragen en de hoofdvraag zijn goed bedacht. Ik denk echter niet dat jullie idee voor een praktisch deel toegevoegde waarde heeft. Bij elk medicijn moet in de bijsluiter staan welke stoffen erin zitten. Daarnaast moet van de werkende stof de exacte hoeveelheid worden vermeld. Het zou dus een overbodig onderzoek zijn. Tenzij de verslavende stof niet de werkende stof is (jullie deelvraag 2), dan staat de hoeveelheid niet vermeldt. Daar kun je dan de hoeveelheid van testen. Jullie kunnen je het best houden aan literatuur onderzoek. Eigen onderzoek is natuurlijk leuk, maar medicijnen kun je niet zomaar gaan testen. Ik hoop dat jullie hiermee vooruit kunnen. Mvg, Sanne

Beste Silas en Tom, Een oscillerende reactie is een klokreactie. Dit komt omdat de reactie met een constante snelheid gaat. Hierdoor zit er een constante tijd tussen elke kleur verandering. Daarom kun je de klok gelijk ermee zetten. Een klokreactie is niet altijd een oscillerende reactie. Mvg, Sanne

Beste Sanne, Heel erg bedankt. Hier kunnen we zeker mee aan de slag! Groetjes Kaylee en Marieke

Beste Claire, Het is inderdaad een goed idee om het vetgehalte te onderzoeken wanneer je kijkt naar hoe waterproof een product is. Producten die niet waterproof zijn hebben meestal ingrediënten die zijn opgelost in water. Water staat dan ook vaak 'hoog' op de ingrediënten lijst. De ingrediënten lijst begint altijd met het ingrediënt waarvan er het meeste in het product zit en loopt af. Hoe hoger water staat, hoe meer (percentueel gezien) water er in je product zit. Bij waterproof producten zijn de meeste ingrediënten in olie oplosbaar, in plaats van water. Het product bevat dan ook vaak verschillende soorten oliën of waxen. Zoals je misschien wel eens hebt gemerkt, is het erg lastig om olie te verwijderen met water, omdat olie niet oplosbaar is in water. Vandaar dat producten met oliën, en ingrediënten die oplossen in olie, ook erg lastig te verwijderen zijn met water, en dus waterproof zijn. Op YouTube heb ik een filmpje gevonden waar je ziet hoe de Soxhlet methode in z'n werk gaat en op deze pagina staat veel informatie over deze methode. Een wat simpeler proefje wat je kan doen, is het product wat je onderzoekt oplossen in olie en/of water. Als je dit een tijdje laat staan zullen er lagen ontstaan. Een olie laag en een waterlaag. Met een scheitrechter kan je dan 1 van deze lagen aftappen en wegen. Zo weet je hoeveel van je product in een fase is opgelost. Je weet dan niet het vetgehalte, maar wel het gehalte dat oplost in water of vet. Hebben jullie zelf al wat meer informatie gevonden? Als jullie nog vragen hebben hoor ik dat graag! Groetjes, Tirsa

Hoi Yves, Ik heb nog geen mogelijkheden gevonden voor een dergelijke proef. Ik blijf mijn oren en ogen open houden. Zou je me nog de bronnen kunnen sturen over vulcaneit die jij gebruikt? Gr Joris

Hoi Philipp, Voor jouw PWS lijkt mij het erg belangrijk om het begrip polarisatie van licht goed te begrijpen. Hieronder heb ik een aantal bronnen voor je verzameld, waardoor je het hopelijk goed zult begrijpen. Misschien overbodig, maar ik heb toch ook even de Engelse Wikipedia pagina bijgevoegd, omdat deze uitleg vrij goed te begrijpen is. Verder heb ik nog twee links naar filmpjes bijgevoegd waarin een soort college wordt gegeven over polarisatie. Vooral het tweede filmpje is erg uitgebreid en gaat dieper in op de natuurkunde achter het verschijnsel. Hier komen ook veel formules aanbod die er misschien lastig uit zullen zien. Als het goed is kun je als je polarisatie begrijpt ook (in zekere mate) begrijpen hoe het brein het 3D effect ziet. Wikipedia (English) Polarisation uitgebreid (Youtube) Polarisation (Youtube) Is je vraag hiermee beantwoord? Groet, Caspar Boers

Hoi Tirsa! Ontzettend bedankt voor je hulp, ik ga m'n vraag zeker stellen en hopen dat ik zo toch weer verder kan! Je hebt me nu zeker een stapje verder geholpen, dus daarvoor heel erg bedankt! Ik ben inderdaad op zoek naar iemand met de kennis wat betreft de structuren, dan ben ik daar waarschijnlijk aan het goede adres! Groetjes, Solange

Hallo! Wat een leuk onderwerp! Er zijn heel wat 'recepten' te vinden op internet over hoe je je eigen deodorant kan maken. In de meeste van deze recepten wordt kokosolie als basis gebruikt. Op youtube kan je erg veel filmpjes vinden waarin ze dit laten zien (klik). Om geur toe te voegen kan je een etherische geur toevoegen, deze kan je o.a. kopen bij de tuinen. Het maken van een natuurlijke deodorant is dus niet zo heel moeilijk. Het is dan natuurlijk wel interessant om te onderzoeken waarom deze ingrediënten ervoor zorgen dat je minder gaat zweten. Hebben jullie nagedacht over de hoofd- en deelvragen? Succes! Groetjes, Tirsa