Beste Ravan, Helaas is het niet mogelijk om op de TU Delft een experiment in een van deze onderwerpen uit te voeren. Met vriendelijke groet, Ismene PWS TU Delft

Beste Laila, Als je een PWS begint, begin je met het verzinnen van een hoofdvraag en daarna verzin je bij die hoofdvraag deelvragen die antwoord geven op jou hoofdvraag. Dus is nu de vraag aan jou wat vind je interessant aan antibiotica en zou je je PWS over kunnen houden. Het belangrijkste van de hoofdvraag is dat die afgebakend is en niet te beantwoorden is met ja of nee. Dus dat het een open vraag is. Een van je deelvragen zou je ook als hoofdvragen kunnen maken. Zo zou een hoofdvraag kunnen zijn : waarom worden bacteriën/mensen resistent tegen antibiotica? Wat betreft experimenten met antibiotica is het discutabel of je dit wel wil uitvoeren omdat het gevaar bestaat dat je resistente antibiotica produceert. Dus daarom weet ik geen experiment met antibiotica die uitgevoerd kan worden. Met vriendelijke groet, Ismene PWS TU Delft

Beste Katrijn, Bij PWS zelf kunnen wij ook geen onderzoek doen naar antibiotica en bacteriofagen. Wel is er een PhD'er aan de TU die hier veel onderzoek naar doet, zijn naam is Stan J.J. Brouns. Je kan altijd een mailtje sturen en vragen of je een dag mee kan lopen! Dit is ook de link naar de site van de onderzoeksgroep https://www.brounslab.org/ , misschien kan je hier nog meer informatie vinden die je zoekt. Als je nog vragen hebt hoor ik het graag! Met vriendelijke groet Ismene PWS TU Delft

Beste Ismene Heel erg bedankt voor je reactie en tips. We gaan er zeker even naar kijken. groetjes, Eefje & Charlotte

@5-VWO Deze proef ziet er uit als een goede basis. Je kunt vanuit hier verschillende soorten onderzoek doen, zodat je het onderzoek uitbreid en zo ook op niveau kunt brengen. Of je hem wil uitbreiden ligt even aan één ding: Past deze proef goed bij de onderzoeksvraag/deelvraag die ik wil onderzoeken? Ik weet niet precies hoe je onderzoeksvraag bij dit experiment luid, maar ik zal voor nu even wat voorbeelden geven hieronder zodat je een beetje weet hoe je dit kunt aanpakken. Het zou handig zijn als je je hoofd- en deelvragen met mij kunt delen, want dan kan ik iets specifieker feedback geven. Hoeveel bacteriën bevat gepasteuriseerde melk uit de supermarkt? Hier sluit de proef perfect op aan, dus hoef je niet veel mee te doen. Hoe groeit de bacterie kolonie in de loop van tijd in gepasteuriseerde melk uit de supermarkt? Dit kun je onderzoeken door per dag te kijken naar de hoeveelheid aanwezige bacteriën. Wat voor invloed heeft het buiten de koelkast laten staan van gepasteuriseerde melk op de hoeveelheid bacteriën aanwezig? Hierbij kun je gaan spelen met samples die allemaal verschillende omstandigheden omschrijven in huis: In de koelkast, in de schaduw, in de zon. Het belangrijkste is dat je voor jezelf nagaat: Wat zou ik allemaal kunnen onderzoeken? Of wat heeft allemaal invloed op de bacteriegroei? Ga ook na of je de methode vertrouwd of misschien iets van een referentiecheck wil doen om te kijken om de omgeving de petrischaaltjes niet kan beïnvloeden. Probeer dit zo veel en uitgebreid mogelijk uit te denken en dan kun je het globale idee altijd even laten checken bij jou docent. Groetjes, Sanne

@daniquevs Hallo Danique, Ik weet niet of er op korte termijn iets te regelen is en of er momenteel onderzoek loopt waarbij jullie kunnen meekijken/dat interessant is om mee te kijken. Hiervoor zou ik even moeten rondvragen op de universiteit. Zou ik mogen vragen wat jullie deadline is? Dan weet ik of het uberhaupt zou lukken om het op tijd te regelen. Groetjes, Sanne

@M-H Hallo, Dankjewel voor jullie vragen. Ik zal voor jullie op onderzoek uitgaan om dit even te achterhalen. Hopelijk kan ik hier volgende week op terugkomen. Met vriendelijke groeten, Sanne

@Daniel-lopez Hallo Daniel, Je hebt een leuk en goed onderzoek uitgedacht. Het enige probleem is het verkrijgen van de cyanobacterie. Bij het zoeken naar verkoop ervan ben ik op internet alleen maar beschrijdingsmiddelen tegen gekomen, omdat het zo gevaarlijk is voor de gezondheid van mensen. Daarom moet je ook stilstaan bij het feit dat het ook wat risico's met zich meeneemt als je hier onderzoek mee wil doen. Ik zag dat je je ook had aangemeld voor de PWS middag van 4 oktober, dus dan kunnen we het daar even hebben over je onderwerp en sparren hoe we dit aan kunnen pakken. Ik zal je even een mail sturen met alle informatie. Groetjes, Sanne

Beste Sanne, bedankt voor je reactie. Omdat het zo moeilijk is om met de TBC bacterie te werken, twijfelen we of het wel een goede keuze van ons is geweest. Ook vinden we het lastig om goede deelvragen te bedenken. We staan nog helemaal aan het begin van ons traject maar willen graag een stapje verder komen. We hopen dat we nadat we morgen zijn langsgekomen meer te weten over welke richting we op kunnen met ons nu bedachte onderwerp over de resistentie van de tbc bacterie. Mocht dit te moeilijk zijn/niet lukken zijn wij bereid om een andere bacterie te kiezen/onderzoeken. Wanneer is het een goed moment om te komen? we kunnen rond 13:00 komen of rond 16:00. En wat houdt het precies in? groetjes Ingrid en Emma

@RikLuisman Beste Rik en Bruno, Wij kunnen wel helpen. Op deze pagina staat hoe jullie een expert kunnen aanvragen bij ons. Groetjes, Sanne

@EvaM Hoi Eva, Ik heb hier je vraag beantwoord. Groetjes, Sanne

@NeelamFarial Beste Sanjena, Is de hoofdvraag van je hele profielwerkstuk of Yakult bacterien zich kunnen vermeerderen in verschillende omstandigheden of alleen van je praktische onderzoek? Dat maakt natuurlijk verschil omdat je niet echt deelvragen nodig hebt voor een praktisch onderzoek. Je kunt natuurlijk altijd redelijk makkelijk vragen bij een hoofdvraag bedenken door wat vragen te stellen over die dingen die in je hoofdvraag staan: Welke bacteriën zitten in Yakult? Waar zijn ze voor bedoelt? Onder welke omstandigheden zouden ze moeten kunnen overleven? Welke factoren hebben invloed op groei en leefomstandigheden voor bacteriën? Wat zijn verschillende voedingsbodems waar ik de bacteriën op kan laten groeien? Als je deze vragen een beetje kunt beantwoorden dan kun je ook onderzoek gaan doen naar hoe je dit misschien praktisch kunt testen. Als je ze hebt kunnen groeien kun je ook de voedingsbodem aanpassen en kijken of ze blijven leven. Groetjes, Sanne

@Frankstapelbroek Beste Frank en Merel, Als je op internet gaat zoeken dan kunnen jullie het best zoeken via Google scholar. Deze zoekmachine van Google zoekt specifiek tussen wetenschappelijke artikelen, dus deze zullen redelijk betrouwbaar zijn. In de proefvoorschriften geven ze meestal ook duidelijk hun werkwijze aan. Hebben jullie zelf al wat gevonden? Ik kan wel even kijken of de bronnen betrouwbaar zijn. Daarna zou ik wellicht nog even hier in Delft navraag kunnen doen als er niets te vinden is, maar jullie moeten eerst een beetje eigen onderzoek doen. Groetjes, Sanne

@Annemarijn Beste Annemarijn en Jet, Ja die proef moet uitvoerbaar zijn voor jullie. Ik raad deze eigenlijk altijd aan als scholieren bezig zijn met hun PWS over lichtgevende bacteriën. Hier in Delft kunnen wij jullie niet assisteren met deze proef, maar ik weet dat deze proef door meerdere leerlingen op hun eigen school is uitgevoerd. Het handigst is om een lijst van benodigdheden en een plan van aanpak te schrijven. Hiermee kun je naar een biologie docent/assistent gaan en vragen om hulp. Vaak hebben zij wel wat van de benodigdheden en anders zou je deze proef ook thuis kunnen doen. Alle benodigdheden zijn op internet te bestellen. Groetjes, Sanne

@Katinka01 Hoi meiden, Ik kan jullie hier in Delft niet echt helpen omdat wij niet de capaciteiten hebben om alle scholieren te helpen met hun onderzoek. Ik denk wel dat jullie de bacteriën gewoon thuis kunnen kweken. Ik heb wat voorschriften voor het kweken van lichtgevende bacteriën die ik scholieren altijd stuur zodat ze dit thuis kunnen doen. Dit kan voor jullie natuurlijk ook, maar dan met andere bacteriën. Hou er wel rekening mee dat je geen bacteriën gaat kweken waar je erg ziek van kan worden (Ecoli/samonella), maar eerder een algemene bacterie. De lichtgevende zou nog steeds kunnen omdat je dan geen microscoop nodig hebt om te zien of je bacteriën nog leven maar gewoon een donkere kamer. Je kunt dan meten: hoe feller het licht hoe meer bacteriën. Ik voorzie wel een probleem met de stoffen die jullie willen gaan gebruiken om ze te doden. Ik denk dat jullie veel stoffen niet zelf kunnen verkrijgen. Degene die je wel zou kunnen krijgen kun je kopen bij de Gamma, maar dan zou je ook toezicht en toestemming van je ouders moeten hebben. Geen aanrader dus. Het kweken van de bacteriën moet geen probleem zijn, maar de andere stoffen erbij is zeker een afrader. Zouden jullie nog wel de bacteriën willen kweken? Groetjes, Sanne

@B-Dijksterhuis Hoi Yuki en Bart, Ik heb even informatie opgezocht over die professor op de TU Delft en het blijkt eigenlijk een professor van de Wageningen universiteit te zijn die in Delft af en toe onderzoek doet omdat Delft als enige over dit lab beschikt. Als jullie specifiek met deze professor in contact zouden willen komen denk ik dat jullie bij de universiteit van Wageningen moeten zijn via hun pws platform. Ik kan jullie nog wel helpen met de basis van jullie pws op basis van jullie onderzoeksvoorstel. Dit contact kan gewoon via het forum verlopen en niet via de email. Groetjes, Sanne

@JanWillemdb Hoi Jan Willem, Het onderwerp dat jullie hebben gekozen is erg lastig om praktisch te behandelen omdat dit vaak over heel geavanceerde proeven gaat en dit zal niet zo zeer haalbaar zijn bij jullie op school. Hier in Delft hebben helaas niet de capaciteit om iedereen te helpen met proeven en doen daarom niet aan losse proef aanvragen. Ik zou jullie wel graag helpen met het bedenken van iets wat wellicht wel haalbaar/uitvoerbaar is voor jullie. Als jullie dit zouden willen, zouden jullie dan even jullie hoofd- en deelvragen kunnen sturen? Dan kan ik me iets beter oriënteren op jullie project en daarna hopelijk helpen. Groetjes, Sanne

@Sannah-Imuee Het is moeilijk te bepalen wat er op de foto's te zien is, omdat ik hier niet in gespecialiseerd ben. Wat je zou kunnen doen is ook Spirulina bekijken onder de microscoop en dat vergelijken met het residu dat jullie hebben. Je zou ook voor de optie kunnen gaan om alles langer te laten groeien en uiteindelijk kijken of je met het blote oog de ontwikkeling kunt zien. Groetjes, Sanne