Hey @annikavanlent, Super leuk en relevant onderwerp! Het is een techniek die inderdaad erg veel gebruikt wordt om genetische modificaties uit te voeren, maar vanwege strenge regelgeving romdom CRISPR-Cas is het helaas niet zo makkelijk om een lab te vinden waar jullie terecht kunnen. Het gaat daarom dus niet lukken om hierbij een praktisch deel te doen op de TU Delft. Toevallig heb ik zelf laatst ook onderzoek gedaan met behulp van CRISPR-Cas (alleen niet mbt een ziektebeeld). Ik zou dus kunnen navragen of er nog een onderzoeker, PhDer of professor is die ook werkt met CRISPR-Cas en open staat voor een interview. Dan zouden jullie al je vragen over CRISPR-Cas kunnen stellen. Anders heb ik ook eventueel nog wel tijd voor een videogesprek of iets dergeljks. Houd er dan wel rekening mee dat dit hoogstwaarschijnlijk niet telt als een praktisch experiment (vraag dit anders even na bij jullie begeleider). Daarnaast zijn ze bij de universiteit in Leiden iets meer gespecialiseerd in (erfelijke) ziektes, je zou daar kunnen navragen of er nog mogelijkheden zijn en of jullie misschien mogen meelopen! Ik hoor graag wat jullie hier van vinden! Met vriendelijke groet, Demi

@Tijnkappen Hoi Tijn, Heel erg bedankt voor de reactie. Ik heb helaas geen notificatie via mijn e-mail gekregen en daarom zie ik nu pas uw bericht. Ik hoor graag of het nog mogelijk is om antwoord te krijgen op onze vragen. Met vriendelijke groet, Teodor

Start your day with an unforgettable Morning Desert Safari Dubai and experience the beauty of the Arabian Desert before the heat of the day. Enjoy an exciting 4x4 dune bashing ride across the golden dunes, try sandboarding, take a relaxing camel ride, and capture stunning sunrise views. It's the perfect adventure for families, couples, and solo travelers looking for a thrilling morning experience in Dubai.

Beste @Haileyvh , Dat klinkt als een interessant onderwerp! Een alternatief op de klassieke photovoltaic technologiën. Ik help jullie graag verder met het onderwerp! In het PWS-Lab hebben we een spectrometer beschikbaar die wel gebruikt zou kunnen worden voor een experiment, hiermee kan je bijvoorbeeld kijken naar verschil in de kleur van gereflecteerd licht om zo te achterhalen welke fotonenergieën worden opgenomen. Ik hoor graag van jullie wat voor ideeën jullie nu hebben en dan kunnen we daar mee verder. Groetjes, Liam van Vugt

Beste @Julien , Dat klinkt als een interessant onderwerp! Mijn collega Tijn van Lucht en Ruimtevaart is expert in dit gebied en hij helpt jullie hier graag mee verder. Momenteel is Tijn op vakantie, hij zal vanaf 13 Juli weer aanwezig zijn. Groetjes, Liam van Vugt

Beste @vanpuffelen , Dat klinkt als een interessant onderwerp! Ik help je er graag mee verder. Heb je al ideeën wat voor krachten er op een motorcoureur werken? En heb je al nagedacht over wat voor dingen je kan onderzoeken voor je praktisch deel? Ik hoor graag van je! Groetjes, Liam van Vugt

Beste @Kinnunen, Mijn excuses dat het zo lang heeft geduurd! Ik help je graag verder. Er zijn nog wel een paar dingen voor mij een beetje onduidelijk. Waarvoor wordt de focuser gebruikt? Gaat het hier om een telescoop? En van welk formaat? Commerciele focussers gebruiken zo pakweg tussen de 20 en 50 N * cm. Vaak hebben deze een verfijnde aansturing, zodat de motor het focusmechanisme niet kapotdraait wanneer er iets in het systeem blokkeert. Hierom zou ik ook niet aanraden om hoger dan 40 N cm te gaan. Lijkt me een prima keuze! Hoe meer bewegende componenten je in het systeem introduceert, hoe moeilijker het wordt om nauwkeurig te werken. Het is in mijn mening beter om een stepper motor te gebruiken met een driver die microstepping ondersteunt. Zo verplaats je de nauwkeurigheids-eisen van het mechanisch systeem naar het elektronisch systeem. Dat kan veel complexiteit en afstelling besparen, omdat je minder speling hebt. Ik kan uit jullie toepassing nog niet lezen of het dan gaat om een direct drive, of een aansturing met een timing belt. Ik denk dat beiden prima voldoen. In het geval dat je kiest voor belt drive, raadt ik aan dat je de motor uitzet wanneer hij niet bezig is (door de enable pin op de driver te gebruiken), zo wordt de motor niet te warm. Wanneer de as te warm wordt, verandert nameliik de aanhechting op de timing belt. Zowel 1.8° als 0.9° zijn prima. Als je 0.9° gebruikt ben je minder afhankelijk van microstepping, maar dat is niet per se een groot voordeel. Vaak wordt de focusing meer bepaald door de mechanische eigenschappen van de focuser dan door de aandrijving op elektronisch vlak. Op zijn hoogst bereik je met 0.9° een wat meer vloeiende beweging, maar niet per se een meer nauwkeurige. Moderne drivers geven een veel beperktere resonantie & trilling dan oudere. Ik zou aanraden om een enigszins moderne te gebruiken (TMC2209 of TMC2225 bijvoorbeeld). Een riemaandrijving kan ook een laag trilling dempen vanwege de elasticiteit van de belt. Ook raad ik aan om het systeem niet op hoge spanning te monteren. Als je een hoge spanning op de belt monteert, beweegt het systeem misschien strakker, maar ook met meer trilling. Wanneer je een belt systeem gebruikt, is de angst dat de riem knapt niet de grote uitdaging. De spanning heeft eerder invloed op de hoeveelheid trilling. Met betrekking tot warmte zou ik vooral denken aan de hoeveelheid stroom die je de motor toekent. De meeste steppers geven een range aan van spanningen en stromen waaronder ze kunnen werken. Je hoeft echt niet meer dan ~40-70% te geven mbt nominale stroom. Het is niet nodig om tegen de bovenkant (of zelfs boven) de range aan stroom te geven. En bovenal, beperk dus de houdstroom (wanneer de motor niet beweegt). Samenvattend dus NEMA 17, 1,8°, ongeveer 40 N cm. Bijvoorbeeld TMC2209-driver met 1/16 of 1/32 microstepping. Directe koppeling of GT2-riemaandrijving. Houdstroom verlagen wanneer de focuser niet beweegt. Ik hoor graag als jullie nog verdere vragen hebben! Tadjiro Velzel Elektrotechnicus & roboticaonderzoeker

Beste Liz, Ik wilde graag vragen hoe laat wij aanwezig moeten zijn bij de TU. Met vriendelijke groeten, Zakaria Aoulad

He @Iris-1 Goed dat jullie al zo ver zijn! Het meten is simpeler dan het lijkt. Het idee: de weegschaal moet in de lijn van de schoot zitten, dus tussen twee stukken schoot in, zodat de volledige spanning er doorheen loopt en je die direct afleest (in kg; x 9,81 voor Newton). Vastmaken: Knoop een lusje (paalsteek) in de schoot, vlak vóór de klem waar je hem normaal vastzet. Ene haak aan dat lusje, andere haak aan een karabijn op de klem of een vast oog. De weegschaal draagt nu de hele kracht. Strak trekken en aflezen. Let op: Recht in lijn trekken, niet schuin. Steeds op hetzelfde punt meten, anders zijn de waarden niet vergelijkbaar. De kracht schommelt door golven en vlagen: gebruik de max-/hold-functie of neem gemiddelde + piek. Begin met lichte wind. Bij veel wind loopt een goedkope weegschaal (~40-50 kg) snel vol, en houd je vingers uit de krachtlijn. Doe maandag eerst een paar proefmetingen bij weinig wind om de opstelling te testen. Stuur gerust een foto als je twijfelt. Groet Splinther

Beste @Robin-2 , Dat klinkt als een erg interessant onderwerp! Het is best ingewikkeld om een experiment uit te voeren met werkelijke thermische neutronen, dus voor nu stel ik voor om eens een gesprek in te plannen om het verder te hebben over de natuurkunde en engineering achter een gesmolten zout reactor. Hier kunnen we het ook verder hebben over de mogelijkheden tot een experiment. Dit gesprek kan hier fysiek in Delft of online, wat voor jou beter uitkomt! Voor nu stel ik dinsdag 23 Juni om 13:30 voor. Groeten, Liam van Vugt

he @Gijs Als eerste sorry voor de late reactie, wij zitten midden in de tentamens. Leuk om te lezen dat jullie voor je PWS het rendement van een Stirlingmotor bij verschillende gassen willen onderzoeken. Een mooi en pittig onderwerp. Helaas hebben wij hier op de TU geen Stirlingmotor beschikbaar waarmee jullie deze proef onder begeleiding kunnen uitvoeren, dus daar kan ik jullie niet direct mee verder helpen. Wat ik wel kan doen, is even met jullie meedenken over een alternatief. Laat het me weten als jullie daar prijs op stellen, dan kijk ik graag of er ergens anders een mogelijkheid is. Succes met het PWS! Groet Splinther

Hey @IsaVerschuur, Allereerst excuses voor de late reactie, ik wilde hier graag even rustig de tijd voor nemen. Wat goed dat jullie al zo'n duidelijk plan hebben bedacht! Ik heb een aantal tips voor jullie practicum opzet, maar het ziet er al goed uit. Het grootste probleem is inderdaad het verkrijgen van een gepaste bacterie. Bij ons op de TU Delft hebben wij deze ook niet zomaar voor het pakken. Je zou naar voorouders kunnen kijken of aan jullie school kunnen vragen wat de mogelijkheden zijn. Je zou het namelijk naar de soort micro-organisme kunnen trekken. Dus niet per direct de GAS bacterie maar een andere bacterie die makkelijker te verkrijgen is. Het is dan minder representatief wat betreft de keelontsteking maar de meeste bacterieen zijn structureel en (soms ook biologisch) vrijwel hetzelfde waardoor je wel iets over het werkingsmechanisme van de antibacteriele werking kan vertellen. Overleg desnoods even met jullie begeleider hoe creatief je mag worden of hoe ver je van de GAS bacterie mag afwijiken! Hieronder wat tips: voor de voorbereiding van de mensen van natuurlijke ingredienten: 100 ml mengsel is vrij veel, ik denk dat het een duidelijker resultaat zal geven als jullie de concentratie van het ingredient hoger maken, dus minder volume waarin jullie koken. Daarnaast denk ik dat een spray niet het gewenste effect zal geven. Je kan ook simpelweg druppels op de agar platen laten vallen en even laten intrekken voordat het de stoof in gaat, dan krijg je denk ik "hardere" groei/ geen groei lijnen. Deze methode is iets hardnekkiger voor de bacterien waardoor je een duidelijker resultaat zult krijgen. Doe dan overal dezelfde hoeveelheid, bijvoorbeeld een druppel van 1 of 2 mL of iets dergelijks, je zou ook nog binnen dezelfde test als het ware kunnen spelen met deze hoeveelheden, om te kijken of dat veel invloed heeft. In jullie document staat dat je de deksel beschrijft met de informatie over die specifieke proef, wat in de microbiologie gebruikelijker is, is om het op de bodem te schrijven, de kant waar de agar in gegoten is. De reden hierachter is namelijk dat deksels nog wel eens verwisseld kunnen worden. Dit heeft uiteraard geen invloed op jullie proef, maar misschien wel iets om in het achterhoofd te houden. Het is verstandig om dat te doen voordat je alle middelen en organismen toevoegt etc! Als jullie het leuk vinden zou je ook nog een bestaande thee uit de winkel mee kunnen nemen als test. Bouw ook altijd een controle in, dus een plaat met bacterien zonder enige voor van antibiotica of thee of iets dergelijks! Dan kan je bewijzen dat de incubatie omstandigheden wel goed genoeg waren voor de bacterie om te groeien en is je conclusie omtrent verminderde groei sterker. Als allerlaatste: check de verdubbelingstijd van je gebruikte micro-organisme. De ene groeit sneller dan de ander. Stel je hebt er een die heel langzaam groeit (bv lage specifieke groeisnelheid zoals dat heet), dan denk ik niet dat elke dag kijken en tellen heel veel zin heeft! Daarnaast is bloedagar niet voor elke bacterie nodig, voor de meesten is simpele agar met glucose al voldoende. Check dus even welke bacterie welke voedingsstoffen en temperatuur nodig heeft etc! Kortom, de grootste hindernis is het vinden van een gepaste bacterie. Mijn advies is om te kijken naar biologische voorouders en te overleggen met je begeleider over wat mogelijk is en hoe ver je mag afwijken van de GAS bacterie. WIj kunnen jullie op het Science Center van de TU Delft niet op het lab helpen met dit onderzoek ivm risico-analyses etc. Echter denk ik dat jullie dit op jullie eigen school makkelijk kunnen uitvoeren als jullie een passende bacterie kunnen vinden! De werkwijze ziet er namelijk realistisch uit, goed gedaan! Ik hoop jullie zo een beetje op weg te hebben geholpen, mochten jullie tegen problemen of vragen aan lopen: schroom niet om weer een bericht te sturen op het forum! Met vriendelijke groet, Demi

he @IsabelvanGink Goed bezig! Jullie weten al dat NOx ontstaat door hoge verbrandingstemperaturen. Dat is eigenlijk de sleutel voor het bedenken van een oplossing: als je weet wat het probleem veroorzaakt, kun je nadenken over wat je daaraan kunt veranderen. Een logische eerste vraag is dus: wat gebeurt er met de NOx-uitstoot als je de verbrandingstemperatuur verlaagt? En hoe zou je dat kunnen bereiken? Denk bijvoorbeeld aan wat er gebeurt als je de verhouding tussen brandstof en lucht aanpast, of als je iets toevoegt aan het verbrandingsproces om de temperatuur te drukken. Er zijn ook oplossingen die niet de verbranding zelf aanpassen, maar de uitstoot behandelen nadat die al is ontstaan. Welke richting lijkt jullie het meest logisch voor B890, en waarom? Groet, Splinther

@nielsw Hoi Bavly en Niels, Wat een leuk en actueel onderwerp voor een PWS! Zeker nu er tegenwoordig veel meer wordt gewerkt aan het opwekken van duurzame energie, maar het nog een probleem is om deze goed op te slaan. Voor een inleiding is het altijd handig om jezelf voor te stellen hoe jullie willen dat een lezer (die nog niets / weinig) van LH2 weet jullie verslag gaat lezen. Hiervoor moet je dus zorgen dat de inleiding hier een rode draad in is en steeds iets dieper in gaat op de stof. Je zou bijvoorbeeld eerst de lezer op de hoogte moeten stellen van de noodzaak van de energietransitie en welke rol energiedragers daar bij spelen. Dan zou je ook eventueel in kunnen gaan op mogelijke soorten energiedragers. Daarna kan je dan een introductie geven over wat LH2 is en daarna de voor en nadelen benoemen. Je zou dan bijvoorbeeld af kunnen sluiten met een stukje toekomstbeeld (of hoe LH2 momenteel al wordt gebruikt). Probeer hier vooral ook nog zelf even kritisch naar te kijken, want het moet vooral goed voorbereiden op jullie verslag, alle lastige onderwerpen die jullie daarin beschrijven moeten dus uitgelegd. Dit kan soms lastig zijn omdat jullie natuurlijk expert worden op het gebied en bepaalde dingen dan logisch lijken, maar dit is voor de lezer niet altijd het geval! Ik hoop dat dit een beetje helpt, als jullie nog vragen hebben hoor ik het graag! Groetjes, Bjorn

Hey @Friesvanbeek, wat leuk dat jullie aan microbiologie denken! Er is veel bekend over B. subtilis en zijn fantastische toepassingen. Je kan met dit organisme de biotechologie kant op gaan waarbij er idd interessante stoffen kunnen worden geproduceerd. Kwa literatuuronderzoek is hier wel genoeg over te vinden, het deel wat lastig kan worden is het praktische onderzoek. Een fermentatie of proef met een bioreactor (of micro-organisme in het algemeen) is niet gemakkelijk en snel op te zetten waardoor ik jullie op de TU Delft helaas niet kan helpen. Als jullie geintereseerd zijn in het anti-microbiele deel kan ik jullie wel verwijzen naar onze antibiotica workshop. Bij dit experiment zullen we jullie kort vertellen hoe antibiotica over het algemeen werkt en mogen jullie zelf aan de slag gaan met verschillende antibiotica en micro-organismen, waaronder Bacillus subtilis. Je kan dit experiment linken aan de gezondheidszorg en waarom antibiotica resistentie een probleem kan vormen voor het genezen van sommige ziektes. Wat jullie ook zouden kunnen doen is kijken of jullie B. subtilis kunnen isoleren (kijk even op internet naar literatuuronderzoek) uit bijvoorbeeld de bodem of iets dergelijks. Mocht dat lukken zou je kunnen kijken wat de invloed is van omgevingsfactoren (bv pH, temperatuur, hoeveelheid voeding, anitbiotica etc.) op de groei van de cellen. Resultaten hiervan kan je betrekken tot bijvoorbeeld fermentatie omstandigheden en industriele toepassingen etc. Kortom, literatuuronderzoek is er voldoende, maar zorg er vooral voor dat jullie een plan hebben voor het praktische deel van je pws! Ik hoop jullie zo een beetje op weg te hebben geholpen. Mochten jullie nog meer inspiratie nodig hebben, feedback op hoofd/deelvragen of vragen in het algemeen kunnen jullie hier altijd weer terecht! Met vriendelijke groet, Demi